Essex Junior

Wstęp

Essex Junior to niezwykły slup wojenny, który w swojej historii przeszedł z rąk amerykańskiego statku wielorybniczego „Atlantic” w ręce marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych. Jego losy są naznaczone dramatycznymi wydarzeniami z czasów wojen napoleońskich oraz konfliktu amerykańsko-brytyjskiego. W artykule tym przyjrzymy się bliżej historii Essex Junior, jego roli w działaniach wojennych oraz znaczeniu, jakie miał dla amerykańskiej floty w XVIII wieku.

Przejęcie „Atlantic” i przekształcenie w Essex Junior

W 1813 roku Obadiah Web, dowódca statku wielorybniczego „Atlantic”, wyruszył w nową wyprawę mającą na celu polowanie na wieloryby u wybrzeży Galapagos. Niestety, jego statek został zatrzymany przez fregatę USS „Essex”, dowodzoną przez komandora Davida Portera. W wyniku tego przejęcia „Atlantic” został przekształcony w jednostkę zaopatrzeniową i otrzymał nową nazwę – Essex Junior.

Porter postanowił wzbogacić uzbrojenie statku, dodając do niego cztery działa 6-funtowe oraz dziesięć 18-funtowych karonad. W ten sposób Essex Junior stał się nie tylko statkiem zaopatrzeniowym, ale także jednostką zdolną do działania w warunkach wojennych. Na pokładzie znalazło się 60 oficerów i marynarzy, którzy mieli wspierać działania głównego okrętu.

Podróż do Nuku Hiva i operacje na Pacyfiku

Po przekształceniu, Essex Junior wraz z USS Essex udał się na wyspę Nuku Hiva w archipelagu Markizów. Tam dokonano niezbędnych przeróbek, które miały na celu przygotowanie obu okrętów do dalszej podróży. Po zakończeniu prac, 12 grudnia oba statki opuściły Nuku Hivę i skierowały się ku wybrzeżom Chile, gdzie miały wziąć udział w dalszych operacjach wojennych.

W miarę jak sytuacja polityczna się zaostrzała, Brytyjczycy stawali się coraz bardziej agresywni wobec amerykańskiej floty. Na początku lutego 1814 roku brytyjskie okręty HMS „Phoebe” i HMS „Cherub” dotarły do neutralnego portu Valparaíso, gdzie kotwiczył USS Essex z pryzami. Brytyjczycy zablokowali amerykański okręt przez sześć tygodni, co doprowadziło do napięcia między obiema stronami.

Bitwa pod Valparaíso

28 marca 1814 roku komandor Porter postanowił spróbować ucieczki z Valparaíso i wyszedł na pełne morze. Niestety, jego plany pokrzyżował gwałtowny szkwał, który uszkodził główny maszt USS Essex. W tym momencie brytyjskie okręty zaczęły atakować amerykański statek. Bitwa zakończyła się klęską USS Essex oraz przejęciem Essex Junior przez Royal Navy.

W wyniku wymiany ognia Brytyjczycy ponieśli straty – HMS „Phoebe” stracił czterech ludzi, a HMS „Cherub” jednego. Amerykanie natomiast informowali o znacznie większych stratach – według ich raportów USS Essex miał 24 zabitych i 45 rannych. Po bitwie porucznik Pearson z HMS „Phoebe” dowodził zdobyczami i doprowadził „Essexa” do Anglii.

Rola Essex Junior jako statku dobrej woli

Po zwycięstwie Brytyjczycy postanowili wykorzystać Essex Junior jako „statek dobrej woli”, którym przetransportowano jeńców wziętych podczas bitwy pod Valparaíso do Nowego Jorku. Ostatecznie jednak przed dotarciem do portu przeznaczenia, Essex Junior został zatrzymany przez inne brytyjskie okręty. Komandor Porter wyraził swoje oburzenie tym działaniem, twierdząc że było to pogwałcenie umowy zawartej wcześniej z komandorem Hillyerem.

Mimo tego Essex Junior został ostatecznie uwolniony przez Brytyjczyków i skierował się ku Nowemu Jorkowi. Po drodze napotkał kilka fortów nadbrzeżnych, które myślały, że mają do czynienia z nieprzyjacielskim statkiem i otworzyły ogień, jednak bezskutecznie.

Zakończenie i losy po wojnie

Essex Junior dotarł do Nowego Jorku latem 1814 roku. Po przybyciu do portu został zajęty przez lokalnego marshala i zakwalifikowany do kasacji. Ostatecznie 26 sierpnia 1814 roku statek został sprzedany na aukcji za sumę 25 000 USD. Historia Essex Junior jest doskonałym przykładem losów jednostek morskich w okresie konfliktów zbrojnych oraz znaczenia strategii morskiej dla kształtowania losów narodów.

Dzięki swojej unikalnej historii oraz roli w działaniach wojennych Essex Junior pozostaje istotnym elementem amerykańskiego dziedzictwa morskiego z XVIII wieku oraz przypomnieniem o trudnych czasach dla młodego narodu amerykańskiego.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).